हायड्रोपोनिक पद्धतीने वाटाणा कसा वाढवावा
वाटाणा हे कमी लेखलेले हायड्रोपोनिक पीक आहे — थंड हंगामातील, उत्पादक, आणि घरातील प्रणालींमध्ये बसणाऱ्या मोजक्या शेंगवर्गीय पिकांपैकी एक. जाती, परिस्थिती आणि काढणीसाठी संपूर्ण मार्गदर्शक.
लेखक: Rootless Farm
झटपट उत्तर
वाटाणा (Pisum sativum) pH 6.0, EC 2.0, DLI 18+ आणि हवा 18–22 °C वर बियाण्यापासून 55–70 दिवसांत पहिल्या भरलेल्या शेंगा देतो. थंड हंगामातील शेंगवर्गीय पीक — घरात चांगल्या वाढणाऱ्या मोजक्यांपैकी एक. डच बकेट ड्रिप किंवा मोठ्या DWC बकेट्समध्ये झुडूप जाती म्हणून सर्वोत्तम.
परिस्थिती
| घटक | मूल्य |
|---|---|
| pH | 5.8–6.3 (6.0 आदर्श) |
| EC | 1.8–2.5 (2.0 आदर्श) |
| हवेचे तापमान | 16–22 °C (थंड हंगाम) |
| पाण्याचे तापमान | 18–22 °C |
| आर्द्रता | 50–70% |
| DLI | 18+ mol/m²/day |
| प्रकाशकाल | 14 h |
| अंतर | 22 cm |
| काढणीपर्यंत दिवस | 55–70 (बियाण्यापासून भरलेल्या शेंगांपर्यंत) |
| उत्पादन/रोप | ~150–250 g शेंगा |
वाटाणा घरातील लागवडीला का योग्य आहे
तीन गुणांमुळे वाटाणा झुडूप घेवडा आणि औषधी वनस्पतींसोबत उपयुक्त पीक ठरतो:
- थंडी सहनशीलता. जिथे घेवडा आणि टोमॅटोला उष्णता लागते, तिथे वाटाण्याला 16–22 °C आवडते — लेट्यूसला अनुकूल असलेल्या परिस्थितीशी जुळणारे.
- स्वपरागीभवन. वाटाण्याची फुले मदतीशिवाय स्वपरागीभवन करतात; हाताने हस्तक्षेपाची गरज नाही.
- जलद चक्र. फळपिकांमध्ये 55–70 दिवस जलद बाजूला आहेत.
वाटाणा लेट्यूससारख्या थंड हंगामातील पिकांसोबत नैसर्गिकरित्या जुळतो. तोच टेंट, तेच तापमान.
शिफारस केलेली प्रणाली
ड्रिपसह डच बकेट — झुडूप जातींसाठी चांगले चालते. मजबूत वायुवीजनासह DWC — चालते. एब अँड फ्लो — ठीक. NFT — परिपक्व वाटाण्याच्या मुळांच्या गठ्ठ्यासाठी चॅनेल खूप अरुंद. Kratky — छोट्या झुडूप वाटाणा चक्रांसाठी चालते.
झुडूप vs वेल
झुडूप वाटाणा (40–60 cm उंच) स्वतःला आधार देतो, घरातील टेंटमध्ये सहज बसतो, काढणी 2 आठवड्यांच्या कालावधीत एकवटते.
वेल वाटाणा (1.5–2.5 m उंच) ला आधार लागतो, जास्त लांब कालावधीत उत्पादन देतो, पण टेंटची उभी जागा आक्रमकपणे व्यापतो.
घरगुती उत्पादकांसाठी: जवळजवळ नेहमीच झुडूप.
जातींची निवड
स्नॅप पी (खाण्याजोगी शेंग + आत गोड दाणे):
- Sugar Ann — झुडूप जात, भरपूर उत्पादन, घरातील क्लासिक.
- Sugar Snap — वेल जात, मोठ्या शेंगा, आधार लागतो.
स्नो पी (सपाट खाण्याजोग्या शेंगा, दाणे परिपक्व होण्यापूर्वी काढलेल्या):
- Oregon Sugar Pod II — झुडूप, विश्वासार्ह.
- Mammoth Melting Sugar — वेल, मोठ्या सपाट शेंगा.
सोलण्याचा वाटाणा (फक्त दाणे, शेंगा टाकून दिल्या जातात):
- Little Marvel — झुडूप, क्लासिक इंग्लिश वाटाणा.
- Wando — उशिराच्या हंगामातील लागवडीसाठी उष्णता सहनशील.
घरात पहिल्यांदा वाटाणा लावत असाल तर Sugar Ann (झुडूप स्नॅप) किंवा Little Marvel (झुडूप सोलण्याचा) लावा.
प्रकाश आणि तापमान
वाटाणा थंड हंगामातील आहे — टोमॅटोच्या उलट:
- हवेचे तापमान 16–22 °C. 24 °C च्या वर वाटाण्याची फुले गळतात आणि शेंगा नीट धरत नाहीत.
- पाण्याचे तापमान 18–22 °C.
- DLI 16–20.
- प्रकाशकाल 14 तास.
तुमचा टेंट टोमॅटो/मिरचीसाठी गरम चालत असेल तर वाटाण्याला वेगळी थंड जागा लागते.
पोषक
EC 2.0 mS/cm वर मानक 3-भागी. घेवड्याप्रमाणे, हायड्रोपोनिक्समधील वाटाणा नायट्रोजन स्थिर करत नाही (Rhizobium जिवाणू नसतात) आणि पारंपरिक भाजीप्रमाणे वाढतो:
- मध्यम नायट्रोजन. जास्त N मुळे शेंगांच्या उत्पादनाच्या खर्चावर हिरव्यागार वेली येतात.
- फुलोरा आणि शेंगा भरताना जास्त फॉस्फरस आणि पोटॅशियम.
- 1 mL/gallon Cal-mag.
सामान्य समस्या
- एकूणच पिवळी पडणारी पाने — उबदार पाण्यामुळे मूळकूज, किंवा कमी DO. पाण्याचे तापमान आणि वायुवीजन तपासा.
- कमी फुले, विरळ शेंगा — तापमान खूप जास्त (24 °C च्या वर) किंवा अपुरा प्रकाश.
- रिकाम्या शेंगा — उष्णतेच्या ताणामुळे परागीभवनात अपयश. खोली थंड करा.
- भुरी — वाटाण्याचा सामान्य रोग. हवाप्रवाह वाढवा; संक्रमित पाने लगेच काढा.
- मावा — घरातील वाटाण्याची सामान्य कीड.
काढणी
स्नॅप पी साठी: शेंगा भरलेल्या पण बाजूने अजून सपाट असताना, दाणे शेंगेतून जेमतेम दिसत असताना तोडा. या अवस्थेत गोड.
स्नो पी साठी: शेंगा सपाट असताना (आत विकसित दाणे नसताना) तोडा. जास्त थांबल्यास त्या कडक होतात.
सोलण्याच्या वाटाण्यासाठी: शेंगा फुगीर होईपर्यंत थांबा, मग दाणे सोला. शेंग टाकून द्या.
काढणीच्या कालावधीत दर 2–3 दिवसांनी तोडा. एकवटलेली काढणी सहसा 2–3 आठवडे चालते.
झुडूप वाटाण्याचे रोप काढणीच्या कालावधीत 150–250 g शेंगा देते.
बोनस पीक म्हणून वाटाण्याचे कोंब
वाटाण्याला शेंगा येण्यापूर्वी, कोवळ्या वेली स्वतःच खाण्याजोग्या असतात — वाटाण्याचे कोंब, 10–15 cm उंच आणि बियाण्यापासून 14–21 दिवसांनी काढलेले. गोड, सौम्य; प्रीमियम बाजारपेठा त्यांच्यासाठी $8–15/kg देतात.
शेंगांऐवजी खास वाटाण्याच्या कोंबांच्या उत्पादनासाठी वाटाण्याचे कोंब पाहा.
हेही पाहा
- झुडूप घेवडा — शेंगवर्गीय भावंड
- वाटाण्याचे कोंब — तेच रोप, वेगळी अवस्था
- लेट्यूस — थंड हंगामातील साथीदार
- डच बकेट
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
4 नोंदी- प्र01हायड्रोपोनिक पद्धतीने कोणता वाटाणा सर्वोत्तम वाढतो?
- झुडूप जाती (कॉम्पॅक्ट, स्वतःला आधार देणाऱ्या) सर्वोत्तम. स्नॅप पी, स्नो पी आणि सोलण्याचा वाटाणा सर्व चालतात; प्रत्येकाच्या झुडूप जाती वेलींपेक्षा सोप्या आहेत.
- प्र02वाटाणा येईपर्यंत किती वेळ लागतो?
- बियाण्यापासून पहिल्या भरलेल्या शेंगांपर्यंत 55–70 दिवस. झुडूप घेवड्यापेक्षा किंचित हळू.
- प्र03हायड्रोपोनिक्समध्ये वाटाणा वेलीसारखा चढतो का?
- वेल जाती चढतात — त्यांना 2 m आधार लागतो. झुडूप जाती 40–60 cm राहतात आणि त्यांना आधार लागत नाही.
- प्र04वाटाण्याचे कोंब आणि वाटाण्याची रोपे सारखीच आहेत का?
- तेच रोप, वेगळी वाढीची अवस्था. वाटाण्याचे कोंब म्हणजे फुलोऱ्यापूर्वी 10–15 cm वर काढलेल्या कोवळ्या वेली. तीच रोपे जास्त काळ ठेवल्यास शेंगा देतात.
कॅल्क्युलेटर मोफत आहेत आणि खात्याची गरज नाही.