Fotoperyot ve çiçeklenme — Gün uzunluğu bitkilerinin ne yaptığını nasıl kontrol eder

Hızlı cevap

Bitkiler gün uzunluğunu değil, gece uzunluğunu algılar. Karanlık dönem, fotoperyot-hassas ekinlerde çiçeklenme hormonlarını tetikler. Üç kategori önemlidir:

• Kısa-gün bitkileri geceler kritik bir eşikten uzun olduğunda çiçeklenir (tipik olarak 11+ saat karanlık). Çilek (June-bearing), krizantem, atatürk çiçeği.
• Uzun-gün bitkileri geceler bir eşikten kısa olduğunda çiçeklenir (tipik olarak <11 saat karanlık). Marul, ıspanak, dereotu.
• Gün-nötr bitkiler fotoperyodu yok sayar ve olgunluk ile DLI'ya göre çiçeklenir. Domates, biber, salatalık, gün-nötr çilek.

İç mekan yetiştiricileri fotoperyodu zamanlayıcılarla kontrol eder. Yetiştirdiğin bitki için programı yanlış yap ve asla gelmeyecek çiçekleri beklemekle aylar geçirirsin.

Biyoloji, kısaca

Fitokrom denen bir pigment iki dönüşen formda bulunur:

• Pr (kırmızı-emen) — karanlıkta birikir.
• Pfr (far-red-emen) — gün ışığında birikir.

Karanlık dönemin sonunda Pfr/Pr oranı bitkiye gecenin ne kadar uzun olduğunu işaret eder. Kısa-gün bitkileri Pfr eşik altına düştüğünde çiçeklenir (uzun kesintisiz gece); uzun-gün bitkileri Pfr eşik üstünde kaldığında çiçeklenir (kısa gece).

Karanlık dönemde kısa ışığın kısa-gün bitkilerinde çiçeklenmeyi engellemesinin nedeni budur — gece 2'de canopy'ye 30 saniye tutulan bir el feneri bile Pr'yi tekrar Pfr'ye çevirir ve gece sayacını sıfırlar.

Spektrum spesifikleri için bakınız ışık spektrumu açıklandı.

Kısa-gün bitkileri (uzun gecelerle çiçeklenir)

İç mekan yetiştiricileri çiçeklenmeyi tetiklemek için bu ekinleri genelde 12 saat karanlık / 12 saat ışığa çevirir.

• June-bearing çilek (Chandler, Honeoye, Earliglow) — 4–6 hafta serin geceden sonra 12–14h fotoperyotta çiçeklenir.
• Krizantem — 12h veya daha kısa fotoperyotta çiçeklenir.
• Atatürk çiçeği — brakteleri renklendirmek için 6–8 hafta günlük 14+ saat kesintisiz karanlık ister.
• Bazı fesleğen kültivarları — kısa günlerde çiçeklenir (tohum bağlar), yetiştiriciler yaprak üretimi için bunu genelde önlemek ister.

Pratik etki: iç mekanda fesleğen yetiştirip sürekli yaprak hasadı istiyorsan, fotoperyodu 16–18 saatte tut. Bitki vejetatif kalır ve asla çiçeklenmez.

Uzun-gün bitkileri (kısa gecelerle çiçeklenir)

Çiçeklenmeyi tetiklemek için 16–18 saat ışık çalıştır veya vejetatif tutmak için 12h'ye kısalt.

• Marul — fotoperyot ~14 saati geçtiğinde ve sıcaklıklar yükseldiğinde tohum bağlar (çiçeklenir, acılaşır). Yetiştiriciler yazın tohum bağlamayı geciktirmek için 14h fotoperyot çalıştırır.
• Ispanak — aynı sorun, aynı çözüm.
• Dereotu, kişniş, turp — hepsi uzun günler artı ısı altında tohum bağlar.

Pratik etki: sürekli marul yetiştirmesinde daha kısa fotoperyotlar döngü başına daha çok vejetatif biyokütle üretir. Sırf lamba kaldırabiliyor diye marulda 18h ışık çalıştırma.

Gün-nötr bitkiler (fotoperyodu yok sayar)

Bitki yaşı, birikmiş DLI ve stres sinyallerine göre çiçeklenir. Fotoperyot ayarları pek yardım etmez ya da zarar vermez.

• Domates, biber, patlıcan, salatalık — hepsi gün-nötr. Elektrik israf etmeden günlük fotosentezi maksimize etmek için 14–16h fotoperyot çalıştır.
• Gün-nötr çilek (Albion, Seascape, Tristar, Tribute) — 10h+ herhangi bir fotoperyotta sürekli çiçeklenir.
• Gün-nötr marul kültivarları (Salanova, Adriana) — herhangi bir fotoperyotta tohum bağlamaya yavaş.

Yıl boyu iç mekan yetiştirmesi için gün-nötr kültivarlar en az dirençli yoldur. Fotoperyot-hassas ekinleri mahveden programlama hatalarını affederler.

Ekine göre fotoperyot programları

Gün sonu far-red (ticari hile)

Fotoperyodun sonunda 10–20 dakika saf far-red ışık (730 nm) eklemek Pfr → Pr dönüşümünü hızlandırır ve bitkiye "gün bitti" der. Bu iki şekilde çalışır:

• Kısa-gün bitkileri için: etkin karanlık döneminin başlangıcını öne çeker, çiçeklenmeyi daha erken tetikler.
• Gün-nötr bitkiler için: uzamayı ve sap esnemesini artırır, bu meyveli ekinlerin daha büyük çiçekler üretmesine yardımcı olabilir.

Far-red diyotlar çoğu LED kuruluma eklemek için ~30 USD'dir. Ciddi domates veya çilek yetiştiricileri için değer; marul için atla.

Gece kesintisi (bastırma hilesi)

Kısa-gün bitkilerinin çiçeklenmesini istemiyorsan (tohum değil yaprak için fesleğen yetiştiriyorsun), karanlık dönemi 1–2 saat düşük yoğunluklu kırmızı ışıkla ("gece yarısı darbesi" denir) kesmek Pfr'nin çiçeklenme eşiği altına düşmesini önler. Ticari krizantem yetiştiricileri çiçeklenmeyi tam zamanlamak için bunu kullanır.

Pratik kurulum: karanlık döngünün merkezinde 30 dakika yanması için ayarlanmış zamanlayıcıda küçük bir kırmızı LED.

Fotoperyot kayması (sessiz yetiştirici hatası)

Duvar zamanlayıcıları sapar. Yaz saati değişiklikleri programları bozar. 1 Nisan'da 16h'ye ayarlanmış bir zamanlayıcı, yetiştirici saat değişimini hiç fark etmediyse Kasım'a kadar etkin olarak 17h çalışıyor olabilir.

Fotoperyot-hassas ekinler için bu ölümcüldür — "kısa gün" çiçeklenme programın artık aslında kısa değil. Pil yedekli dijital zamanlayıcı veya zaman dilimine göre ayarlanan yazılım programıyla kontrol edilen akıllı priz kullan.

Aylık doğrula: ışık-açık zamanı + ışık-kapalı zamanı + süre. Zamanlayıcıya güvenme; günlüğe güven.

Fotoperyot ve elektrik maliyeti

Işık saatleri para tutar. Üç gözlem:

1. Gün-nötr ekinler 14h vs 16h fotoperyotta çiçeklendirildiğinde çoğu çalışmada ≤%5 verim kaybı için %12,5 daha az elektrik maliyetli. Tepe fiyat dönemlerinde değer.
2. Ekinin minimum karanlık döneminin (tipik olarak 8h) üstündeysen DLI fotoperyottan daha önemlidir. 14h × 350 PPFD = 17,6 DLI. 16h × 300 PPFD = 17,3 DLI. Aynı verim, daha uzun karanlık dönem.
3. Kullanım-zamanı elektrik fiyatlandırması fotoperyodunu tepe-dışı saatlere kaydırmayı destekleyebilir. Endüstriyel talep düştüğünde geceleri yetiştir; ortam sıcaklığı daha düşük olduğunda rezervuar soğutması da daha kolaydır.

Ayrıca bakınız

• PPFD ve DLI açıklandı — fotoperyotla eşleşen doz matematiği.
• Işık spektrumu açıklandı — far-red ve gün sonu hileleri.
• Bitki başına watt — lambayı boyutlandırma.
• Mevsimsel yetiştirme takvimi — ne zaman hangi fotoperyot çalıştırılır.