■ คู่มือภาคสนาม · ED. 01
ROOTLESSFARM // คู่มือภาคสนาม
เอกสาร №175หมวด: ธาตุอาหารแก้ไข: 2026-05-17แปลโดย AI

ผสมปุ๋ยไฮโดรโปนิกส์เอง

ปุ๋ยไฮโดรโปนิกส์ทำเองแบบ Hoagland ใช้สารละลายเข้มข้น A (Ca), B (P, S, จุลธาตุ) และ CaNO3 ต้นทุนต่ำกว่าปุ๋ยสำเร็จรูป 70–90% โดยมีความแม่นยำใกล้เคียงกัน

โดย Rootless Farm

คำตอบสั้น ๆ

การผสมปุ๋ยไฮโดรโปนิกส์เองจากเกลือดิบมีต้นทุนต่อลิตรของสารละลายใช้งานต่ำกว่าชุด A+B สำเร็จรูป 70–90% และให้คุณควบคุมสูตรได้ทั้งหมด ใช้สารละลายเข้มข้นสองชุด — Stock A (แคลเซียม) และ Stock B (ฟอสเฟต ซัลเฟต จุลธาตุ) — บวกกับสารละลายแคลเซียมไนเตรตแยกหากต้องการความยืดหยุ่นมากขึ้น เกลือพื้นฐานหกชนิดครอบคลุมพืชส่วนใหญ่ [OSU-NUT-01]

ทำไมต้องใช้สารละลายเข้มข้น (แม่ปุ๋ย)

ธาตุอาหารไฮโดรโปนิกส์เข้มข้นต้องแยกตามหลักเคมี ไม่ใช่ตามการตลาด เกลือสามกลุ่มต้องแยกจากกันเมื่ออยู่ในความเข้มข้นสูง:

  • เกลือแคลเซียม (แคลเซียมไนเตรต)
  • เกลือฟอสเฟตและซัลเฟต (โพแทสเซียมฟอสเฟต แมกนีเซียมซัลเฟต โพแทสเซียมซัลเฟต)
  • จุลธาตุ — โดยทั่วไปรวมกับกลุ่มฟอสเฟต/ซัลเฟต

หากคุณทำให้แคลเซียมไนเตรตเข้มข้นร่วมกับแมกนีเซียมซัลเฟต จะเกิดตะกอนแคลเซียมซัลเฟต (ยิปซัม) ทันที รวมแคลเซียมกับฟอสเฟตจะได้ตะกอนโคลนแคลเซียมฟอสเฟต ตะกอนทั้งสองกู้คืนไม่ได้ และส่วนผสมที่ "สมดุล" ก็ไม่สมดุลอีกต่อไป [OSU-NUT-01]

แนวปฏิบัติมาตรฐานคือถังเข้มข้นสองถัง:

  • Stock A: แคลเซียมไนเตรต มักมีเหล็กคีเลต และอาจมีโพแทสเซียมไนเตรต
  • Stock B: แมกนีเซียมซัลเฟต โพแทสเซียมฟอสเฟต โพแทสเซียมซัลเฟต และจุลธาตุอื่นทั้งหมด [OSU-NUT-01]

ทั้งสองชุดเติมในสัดส่วนเดียวกัน (โดยทั่วไป 1:1) ลงในถังใช้งาน จึงพบกันเฉพาะเมื่อเจือจางเต็มที่ซึ่งไม่เกิดการตกตะกอน

สูตรที่พัฒนาจาก Hoagland

สารละลาย Hoagland ที่ Hoagland และ Arnon เผยแพร่ในปี 1950 เป็นรากฐานของสูตรไฮโดรโปนิกส์สมัยใหม่ส่วนใหญ่ ฉบับใช้งานแบบย่อสำหรับพืชทั่วไป:

เกลือg ต่อสารละลายใช้งาน 1000 L
แคลเซียมไนเตรต (15.5-0-0)945
โพแทสเซียมไนเตรต (13-0-46)607
โมโนโพแทสเซียมฟอสเฟต (0-52-34)115
แมกนีเซียมซัลเฟต (ดีเกลือ)493
เหล็กคีเลต (Fe-DTPA 11%)13
จุลธาตุแบบผสมตามฉลากของผู้ผลิต

ให้ค่าประมาณ: N 200 ppm, P 50 ppm, K 250 ppm, Ca 200 ppm, Mg 50 ppm, S 70 ppm — สัดส่วนช่วงทำใบที่เหมาะกับมะเขือเทศและพริกช่วงติดผล [CORN-CEA-01]

สำหรับผักใบ ลดแคลเซียมไนเตรตลงครึ่งหนึ่ง ลดโพแทสเซียมฟอสเฟตลงครึ่งหนึ่ง และตั้งเป้า EC 1.0–1.4 แทน 2.0+

สัดส่วนความเข้มข้น

แนวปฏิบัติมาตรฐานคือสารละลายเข้มข้น 100× การทำ Stock A 100 L:

  1. เติมน้ำอุ่นลงถัง 100 L ให้ได้ 80%
  2. เติมแคลเซียมไนเตรต 9.45 kg คนจนละลายหมด
  3. เติมโพแทสเซียมไนเตรต 6.07 kg คน
  4. เติมเหล็กคีเลต 1.3 kg
  5. เติมน้ำให้ครบ 100 L

การใช้: Stock A 1 L ต่อสารละลายใช้งาน 100 L

ทำ Stock B ที่ความเข้มข้นเดียวกัน ด้วยเกลือฟอสเฟต ซัลเฟต และจุลธาตุทั้งหมด ห้ามผสม Stock A กับ Stock B โดยตรงเด็ดขาด — ให้พบกันเฉพาะในถังใช้งานที่เจือจางเต็มที่ [OSU-NUT-01]

ลำดับการผสม

เมื่อทำแม่ปุ๋ยแต่ละชุด:

  1. เริ่มด้วยน้ำที่ 25–30 °C (น้ำอุ่นละลายเกลือได้เร็วกว่า)
  2. เติมเกลือที่มีปริมาณมากที่สุดก่อน
  3. คนแต่ละครั้งที่เติมให้ละลายหมดก่อนเติมตัวถัดไป
  4. เติมจุลธาตุและคีเลตเป็นลำดับสุดท้าย
  5. เติมน้ำให้ได้ปริมาตรสุดท้าย [OSU-NUT-01]

การเก็บรักษา: ภาชนะทึบแสงปิดสนิท ห่างจากความร้อนและแสงแดด ทั้งสองชุดเก็บได้ 6+ เดือนหากปิดสนิท

เปรียบเทียบต้นทุน

ต่อสารละลายใช้งาน 1000 L ที่ราคาทั่วไปในยุโรป/สหรัฐฯ:

  • ทำเองจากเกลือดิบ: ค่าเกลือประมาณ $2–4
  • A+B สำเร็จรูปราคาขายปลีกสำหรับมือสมัครเล่น: ประมาณ $15–30
  • A+B สำเร็จรูปราคาขายส่ง: ประมาณ $6–10

จุดคุ้มทุนขึ้นกับต้นทุนเวลา — การผสมแม่ปุ๋ยใช้เวลา 30–60 นาทีต่อครั้ง สำหรับผู้ปลูกที่ใช้สารละลายใช้งานเกิน 500 L ต่อปี การทำเองคืนทุนเวลาได้เร็ว ต่ำกว่านั้น A+B สำเร็จรูปประหยัดกว่าเมื่อคิดค่าแรง

เมื่อไรการทำเองจึงสมเหตุสมผล

  • ฟาร์มเชิงพาณิชย์ทุกขนาด
  • นักวิจัยที่ใช้สูตรเฉพาะหรือทำการเปรียบเทียบ
  • ผู้ปลูกในพื้นที่ที่ A+B สำเร็จรูปแพงหรือหายาก
  • ทุกคนที่ต้องการควบคุมสัดส่วนที่แน่นอนสำหรับพืชเฉพาะ

เมื่อไม่สมเหตุสมผล:

  • มือสมัครเล่นที่ใช้สารละลายต่ำกว่า 100 L ต่อปี
  • ผู้ที่ไม่สะดวกจัดการเกลือไนเตรตและฟอสเฟตเข้มข้น (แคลเซียมไนเตรตดูดความชื้นและระคายเคือง แมกนีเซียมซัลเฟตไม่เป็นอันตราย)
  • ฟาร์มที่ไม่มีอุปกรณ์แล็บพื้นฐาน (ตาชั่งแม่นยำถึง 1 g เครื่องวัด EC เครื่องวัด pH) [OSU-NUT-01]

คำแนะนำของเรา

เริ่มจากสูตรที่เผยแพร่แล้ว (Hoagland ฉบับปรับปรุง, Cornell CEA หรือเอกสารส่งเสริมการเกษตรของมหาวิทยาลัยสำหรับพืชของคุณ) และจัดหาเกลือเกรดอาหารหรือเกรดปุ๋ยจากร้านวัสดุการเกษตร สร้างระบบแม่ปุ๋ยสองชุด สอบเทียบโดยผสมชุดเล็กและตรวจ EC และ pH เทียบกับเป้าหมายที่คาดไว้ แล้วทดลองสูตรกับพืชหนึ่งชุดก่อนขยาย เมื่อมั่นใจในสูตรแล้ว การประหยัดต้นทุนและการควบคุมจะมีนัยสำคัญ อย่าผสมปุ๋ยทำเองลงในถัง A+B สำเร็จรูปกลางรอบ — ส่วนผสมย่อยต่างกันและจะเกิดปฏิกิริยาที่คาดไม่ถึง

คำถามที่พบบ่อย

4 รายการ
ถ01ปุ๋ยไฮโดรโปนิกส์ทำเองถูกกว่าปุ๋ยสำเร็จรูปไหม?
ถูกกว่า — โดยทั่วไปน้อยกว่า 70–90% ต่อลิตรของสารละลายใช้งาน จุดคุ้มทุนเมื่อเทียบกับปุ๋ย A+B สำเร็จรูปอยู่ที่ประมาณ 500 L ของสารละลายใช้งานต่อปี
ถ02ทำไมต้องแยกสารละลายเข้มข้น A และ B?
แคลเซียมไนเตรตทำปฏิกิริยากับเกลือซัลเฟตและฟอสเฟตเกิดเป็นตะกอนที่ไม่ละลาย การเก็บ Ca ไว้ในขวดหนึ่ง (A) และ P/S/จุลธาตุในอีกขวด (B) ป้องกันปัญหานี้
ถ03ต้องซื้อเกลืออะไรบ้าง?
แคลเซียมไนเตรต โพแทสเซียมไนเตรต โพแทสเซียมฟอสเฟต (โมโนหรือไดเบสิก) แมกนีเซียมซัลเฟต (ดีเกลือ) และจุลธาตุคีเลตแบบผสม เกลือรวมหกชนิดครอบคลุมสูตรส่วนใหญ่
ถ04ปุ๋ยทำเองแม่นยำพอสำหรับการผลิตเชิงพาณิชย์ไหม?
พอ โรงเรือนเชิงพาณิชย์ส่วนใหญ่ทั่วโลกผสมจากเกลือดิบโดยใช้หัวฉีดที่สอบเทียบแล้ว ชุด A+B สำเร็จรูปออกแบบมาสำหรับมือสมัครเล่น ไม่ใช่ฟาร์มเชิงพาณิชย์
// ต่อไป — นำไปใช้จริง

เครื่องคำนวณใช้ฟรีและไม่ต้องมีบัญชี

อ่านต่อ

เกี่ยวข้อง 2 รายการ

Rootless Farm สำหรับ iPhone

ดาวน์โหลดเลย